کردستان

مراسم پیر شالیار در کردستان که با عنوان عروسی پیر شالیار نیز شناخته می شود، یکی از آیین های دیرینه مردم هورامان است. مردم کردستان از دیرباز تا کنون به برگزاری جشن و مراسمات مختلف شهرت دارند.

جشن و سرور یکی از ویژگی های جدانشدنی از مردم کردستان و بخصوص بخش های مریوان و هورامان است. شهرها و روستاهای کوهستانی این استان حتی در دل زمستان های سرد و یخبندان های شدید نیز دست از جشن و پایکوبی برنمی دارند؛ این امر باعث شده است از استان کردستان به عنوان یکی از شادترین استان های ایران یاد شود.

کردستان و جشن های تاریخی

کرستان با مردمی خونگرم و مهربان و به دور از تعصبات مذهبی، همه ساله پذیرای هزاران نفر از توریست های خارجی و گردشگران داخلی در زمان برپایی جشن ها و آداب و رسوم دیرینه است. جشن پیر شالیار نیز یکی از جشن هایی است که در سال ۱۳۹۵ بیش از هشت هزار گردشگر خارجی را به سمت کوه های هورامان کشاند.

هرچند میزان گردشگران داخلی در این منطقه از غرب کشور بسیار زیاد است، اما اغلب آن ها صرفا در فصل بهار و تابستان با هدف بهره مندی از یک آب و هوای مطلوب و دل چسب راهی کردستان می شوند.

اگر شما نیز در زمره آن گردشگرانی قرار دارید که تا کنون در مراسم پیر شالیار شرکت نکرده اید پیشنهاد می کنیم برنامه زمستان امسال را با شرکت در این جشن تکمیل کنید.

منظور از مراسم پیر شالیار چیست؟

سوالی که مطرح می شود این است که پیر شالیار چیست و چرا مراسم موجود را به این اسم می خوانند؟ بسیاری از مردم هورامان داستان پیر شالیار را با افسانه هایی که در طول تاریخ به آن اضافه شده است نقل می کنند.

در زمان های بسیار دور فردی در منطقه هورامان و در روستای هورامان تخت زندگی می کرد که پیر شالیار نام داشت. پیر شالیار به انجام کارهای خارق العاده و بخصوص شفای بیماران مشهور بوده است.

پادشاه بخارا نیز دختری داشت که کر و لال بود و تمامی طبیبان دور و نزدیک از شفای او عاجز شده بودند. آوازه پیر شالیار به پادشاه بخارا می رسد. او نیز به همراه دختر و همراهان خود به سمت هورامان حرکت می کند. دختر او در بدو ورود به روستای هورامان تخت، شنوایی خود را به دست می آورد و در مقابل خانه پیر شالیار نیز می تواند سخن بگوید.

پادشاه بخارا که این همه شگفتی را دیده بود، از پیر شالیار تقاضای ازدواج با دختر خود را می کند. مراسم بزرگی در روستا برگزار می شود و گوسفندهای بسیار زیادی توسط پادشاه قربانی شده و در میان مردم روستا تقسیم می کنند.

مراسم جشن و سرور به مدت سه روز طول می کشد و در این سه روز با یک آش مخصوص هورامانی که گونه ای آش جو است از مردم پذیرایی می شود.

تولد فرزند در میان مردم كرد رویدادی شیرین و مبارك است و به شیوه های مختلف این رویداد را جشن می گیرند.

نخستین آیین شادی مربوط به میلاد فرزند ، " گویزه وانه " نام دارد. در روزگار كنونی ما به یمن پیشرفت چشمگیر فن آوری طب پزشكی از مدتها قبل از به دنیا آمدن فرزند جنسیت جنین كشف شده و پدر و مادر روند بارداری و تولد را به دقت پیگیری می كنند اما طبیعتا در گذشته چنین نبوده و در جامعه روستایی و شهری دورانهای پیشین مرد خانه معمولا از روز و ساعت به دنیا آمدن فرزند اطلاع چندانی نداشت و كودكان و یا زنان، شاد و خندان خبر میلاد فرزند و به دنیا آمدنش را به اطلاع او می رساندند و پدر نیز شاد و شاكر به رسم تشكر و مشتلق چند گردو و یا نقل و شیرینی و یا بعدا هدیه ای نفیس به آن پیك می داد .

البته بعد ها این رسم متحول شده و حتی پس از تولد كودك نورسیده مردان و جوانان طلب گویزه وانه می كردند و می كنند. طبیعی است كه در جوامع روستایی تبعیض جنسیتی رواج داشته و به همین خاطر در صورتی كه نوزاد به دنیا آمده پسر بود ، پدر مشتلق و گویزه وانه ی بیشتری به كودكان می داد و گاه در همان روز نخست پدر ولیمه ای به همه ی مردان روستا می داد و میلاد پسر نوقدم خود را جشن می گرفت و البته موسیقی در این جشنها جای ویژه ی خود را داشت و در جای خود در این تحقیق به آن اشاره شده است .

وقتی كه نخستین فرزند خانواده به دنیا میآید خانواده ی مادر نقش ویژه ای دارند . معمولا خانواده زوجه چند ماه پیش از میلاد نوزاد، گهواره، لباس و هدایایی برای نوزاد تهیه می كنند و در ماه هفتم و قبل از به دنیا آمدن فرزند به خانه ی دختر خود می برند.

در كنار هدایایی كه برای نوزاد تهیه می كنند به شكلهای مختلف جعبه یا كیسه هایی تزیینی درست كرده و در آن قاووت می ریزند. این بسته های تزیینی را در هنگام آمدن میهمانانی كه به قصد عیادت و یا دیدن از زن زائو می آیند ، هدیه می دهند. این سنت زیبا هنوز هم در شهر ها و روستاهای كردستان به قوت خود باقی است و كیسه های كوچك قاووت به شكل هنرمندانه و زیبا و گاه به شكل عروسكهای كوچك توسط كدبانوهای خوش سلیقه تولید شده و در بازار به فروش می رسد.

لازم به یاد آوری است كه رسم است بانوان و یا افراد نزدیك فامیل به مدت یك هفته خود را ملزم می دانند تا به دیدن زن زائو و نوزاد تازه متولد شده بروند. این میهمانی و دیدن را در اصطلاح محلی " كورانه" می گویند. كور به معنی پسر است . متاسفانه این جشن و میهمانی به نوعی حامل اندیشه ی تبعیض جنسی بین دختر و پسر بوده و در گذشته بسیار به ندرت پیش می آمده است كه برای تولد نوزاد دختر جشنی برگزار شود. این لفظ كورانه را برای تولد نوزاد دختر نیز به كار می برند .

شهر زیرزمینی کرد علیا در سال 1395 کشف شد

 

شهر زیرزمینی کرد علیا

« شهر زیرزمینی کرد علیا» از توابع بخش کرون شهرستان تیران در استان اصفهان با بیش از ۲۰ هزار متر مربع وسعت، یکی از منحصربه فردترین شهرهای زیرزمینی دنیاست. قدمت این شهر به دوره اشکانیان برمیگردد و کاربری آن نظامی- امنیتی بوده است.

تصاویر شهر زیرزمینی کرد علیا

تاریخچه شهر زیرزمینی کرد علیا
از زمان شاه عباس اول صفوی که ارامنه را به سمت اصفهان کوچ داد، بخشی از ارامنه در روستای" کرد علیای" تیران وکرون ساکن و به کشاورزی و دامپروری سرگرم شدند. از همان زمان به علت زمستانهای سرد و طاقت فرسا و ناامنی های موقتی که در منطقه وجود داشت مردم روستای کرد علیا را به این فکر واداشت که در زیر خانه های خود یک سری دست کندهای زیر زمینی ایجاد کنند تا خود و احشامشان در زمانهای نا امنی و زمان سرماهای طاقت فرسا در دل این دست کندها بتوانند به زندگی ادامه دهند.

تمامی این دست کند ها که دارای راهروهای عریض و اتاقک های تو در تو می باشند به یکدیگر راه داشته و در مجموع یک شهر زیر زمینی بزرگ را تشکیل می دهند. در طول گذر زمان و با مهاجرت ارامنه از این منطقه به صورت تدریجی این دست کند ها هم تدریجاً جایگاه خویش را از دست داد و در بعضی از آنها مسدود شده بود

عکس های شهر زیرزمینی کرد علیا

کشف شهر زیرزمینی کرد علیا
بعد از کشف این شهر زیرزمینی در سال ۱۳۹۵ تا به حال تنها ۱۶۰۰ مترمربع از آن قابل بازديد و بهره برداری است که با توجه به کمبود بودجه و کمک های دولتی، بهره برداری کامل آن بهآهستگی و دشواری همراه است. هم اکنون این شهر زیرزمینی برای بازديد عمومی بازگشایی شده که به گفته رییس شورای اسلامی روستا، محل اصلی درآمدها از بازدید عمومی و هزینه شخصی مردم روستا تأمین می شود.

مسیر دسترسی به شهر زیرزمینی: استان اصفهان - شهرستان تیران و کرون - روستای کرد علیا

چشمه شاهی
یکی دیگر از مکانهای دیدنی این منطقه که دیدن آن خالی از لطف نیست چشمه شاهی و سد سنگی خاکی چشمه شاهی می باشد که در نزدیکی روستای تقی آباد قرار دارد و مسیر دسترسی به آنها این روستای زیبا می باشد.